ओलीपछि प्रचण्ड पनि देउवासँग संवादमा: राष्ट्रिय सभा चुनाव र प्रदेश सरकारमा गठबन्धन कसरत

नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) ले नेपाली कांग्रेससँग राष्ट्रिय सभा चुनावमा गठबन्धन गर्ने प्रयास सुरु गरेको छ। नेकपा एमालेलाई बाहिर राखेर मधेस प्रदेशमा मंसिर १९ गते कांग्रेस नेतृत्वको सरकार गठन भएपछि यो सहकार्यको सुरुवात भइसकेको नेकपाका नेताहरूले बताएका छन्।

मधेसमा कृष्ण यादव नेतृत्वको सरकारलाई माओवादी केन्द्र, नेकपा एकीकृत समाजवादी (नेकपाका घटकहरू), जनता समाजवादी, जनमत, लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी र नागरिक उन्मुक्ति पार्टीले साथ दिएका छन्।

मधेसबाट सुरु भएको सहकार्य

नेकपाका नेता राजेन्द्र पाण्डेले मधेसबाट अघि बढेको सहकार्य अन्य प्रदेशमा विस्तार गराउन अब छलफल हुने जानकारी दिएका छन्। उनले ‘बदनाम एमाले’सँग नहिँड्न भनेर मधेसमा समर्थन गरिएको र एमालेलाई गलत बाटोमा जानबाट रोक्नुपर्ने बताए।
उनले कांग्रेसलाई पनि राष्ट्रहित र संविधानको रक्षाका लागि कोसँग सहकार्य गर्ने भन्नेबारे सोच्न आग्रह गरे। पाण्डेले भने, “तीन प्रदेशमा कांग्रेस नेतृत्वकै सरकार भएकोले बाँकी चार वटामा मिलाउन समस्या छैन।”

एमाले-कांग्रेस गठबन्धन भत्किएको दाबी

नेकपाका नेता हरिबोल गजुरेलले मधेसमा नेकपाको सरकार बनेसँगै २०८१ असार १७ गते बनेको एमाले र कांग्रेस गठबन्धन भत्किएको दाबी गरेका छन्। भदौ २३ र २४ गतेको जेनजी आन्दोलनले उक्त गठबन्धन सरकारलाई सत्ताच्युत गरिदिएको थियो।
गजुरेलका अनुसार, यसले नेकपासँग सहकार्यको ढोका खोलेको र अन्य प्रदेशका विषयमा पनि कांग्रेससँग विभिन्न रूपमा भित्री छलफल भइरहेको छ।

देउवाको ‘वेट एन्ड सी’

मधेसमा एमाले नेतृत्वको सरकार विस्थापित भएलगत्तै एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवासँग भेटेर प्रदेश सरकारमा एमाले-कांग्रेस गठबन्धनको निरन्तरता र राष्ट्रिय सभाको चुनावमा सहकार्यको प्रस्ताव राखेका थिए।
तर, देउवाले यस विषयमा प्रस्ट जवाफ दिइसकेका छैनन्।

नेकपाको कोसिस: प्रदेश र राष्ट्रिय सभामा गठबन्धन

नेकपा भने कांग्रेसलाई आफूतिर तान्ने कोसिस गरिरहेको छ। प्रदेशहरूमा कांग्रेस-एमाले गठबन्धन भत्काएर कांग्रेस-नेकपासहितको गठबन्धन सरकार बनाउने र राष्ट्रिय सभाको चुनावमा पनि सहकार्य गर्ने सम्भावनालाई नेकपाका नेताहरूले नकार्न नसकिने बताएका छन्।
प्रचण्डका विश्वासपात्र एक नेताले भने, “राष्ट्रिय सभामा पनि त्यही हो। हामीसँग जो मिल्न आउँछ, उसैसँग मिलेर चुनाव लड्छौँ। कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवासँग संयोजक प्रचण्ड संवादमै हुनुहुन्छ।”

कांग्रेसको प्रतिक्रिया

नेपाली कांग्रेसका प्रचार विभाग प्रमुख मीन विश्वकर्माले राष्ट्रिय सभा चुनावमा कुनै न कुनै दलसँग सहकार्य हुने बताए।
उनले भने, “कांग्रेस र माओवादी केन्द्र–एकीकृत समाजवादीबीच पनि सहकार्य हुने सम्भावना छ।”
उनले राष्ट्रिय राजनीति, संविधान र व्यवस्थाको संरक्षणका लागि सबै दलहरूसँग सहकार्य गर्न तयार रहेको बताए।
“अहिले गठबन्धन टुटेको भन्ने होइन,” भन्दै उनले मधेस प्रदेशमा एमालेको सद्भावमा कांग्रेस नेतृत्वको सरकार बनेको प्रस्ट पारे।

राष्ट्रिय सभाको चुनावी समीकरण

राष्ट्रिय सभामा आगामी फागुन २० गतेबाट १९ जनाको पदावधि समाप्त हुँदैछ, जसमा माओवादीका ७ र एकीकृत समाजवादीका २ जना गरी ९ जना छन्।
प्रदेश सदस्य र स्थानीय तहका प्रमुख–उपप्रमुखले मत दिने भएकोले नेकपाका नेता पाण्डेका अनुसार कांग्रेससँग मिलेर जान सके रिक्त हुने सबै पद जित्न सकिने सम्भावना छ। “एमालेसँग मिल्दा सबै जित्ने सम्भावना छैन,” उनले भने।

गठबन्धनको बाधक: प्रतिनिधि सभा पुनर्स्थापनाको मुद्दा

कांग्रेस र नेकपाबीच सहकार्यको प्रयास भए पनि प्रतिनिधि सभा पुनर्स्थापनाको मुद्दामा उनीहरू विपरित धारमा उभिएका छन्।
कांग्रेस एमालेसँगै पुनर्स्थापनाको मुद्दा लिएर सर्वोच्च अदालत गएको छ, जबकि नेकपा फागुन २१ गते नै चुनाव हुनुपर्ने पक्षमा छ।
नेकपाका सहसंयोजक माधवकुमार नेपालले चुनावबाहेक अरू समाधान नभएको भन्दै नेकपा चुनावको पक्षमा उभिएको बताए।
यस मुख्य मुद्दामा समान धारणा नहुँदा राष्ट्रिय सभा चुनाव र प्रदेश सरकारमा कांग्रेस–नेकपा गठबन्धन गर्ने नेकपाको प्रयास सार्थक हुन कठिन हुनसक्ने देखिन्छ।