नेपालको विमान सुरक्षा प्रणालीमा ‘गम्भीर सुरक्षा खाडल’: सिन्हा समितिको प्रतिवेदन, आईसी–८१४ पछिका चुनौती कायमै
By anjana soni
६ महिना अगाडि
Comments: 0
काठमाडौँ: पूर्व न्यायाधीश अनिलकुमार सिन्हाको नेतृत्वमा गठित उच्चस्तरीय समितिले नेपालको नागरिक उड्डयन सुरक्षा (विमान सुरक्षा) प्रणाली वर्षौँदेखि शिथिल अवस्थामा रहेको र सुरक्षा संरचनाहरूमा ‘गम्भीर सुरक्षा खाडल’ रहेको निष्कर्षसहितको प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको छ। प्रतिवेदनले सुरक्षा सुधारका लागि गरिएका प्रयासहरूको प्रभावकारी कार्यान्वयन नहुँदा देशका प्रमुख विमानस्थलहरूमा जोखिम उच्च रहेको स्पष्ट पारेको छ।
समितिको मूल्यांकनअनुसार, सन् १९९९ को आईसी–८१४ विमान अपहरणको घटनापछि नेपालले सुरक्षा सुधारका धेरै महत्त्वाकांक्षी योजनाहरू बनाएको थियो। तर, ती योजनाहरू दीर्घकालीन तथा संस्थागत रूपमा अगाडि नबढेको कारण आज पनि चुनौतीहरू उस्तै छन्।
सिन्हा समितिको निष्कर्ष छ: “आईसी–८१४ अपहरणपछि देखिएका चुनौतीहरू आज पनि उस्तै छन्, किनकि सुधारका सबै प्रयासहरू दीर्घकालीन तथा संस्थागत रूपमा अगाडि बढेनन्।”
प्रतिवेदनले प्रविधि, जनशक्ति, संरचना, र समन्वयका क्षेत्रमा निम्न महत्त्वपूर्ण कमजोरीहरू देखाएको छ:
| समस्याको क्षेत्र | प्रतिवेदनको अवलोकन/निष्कर्ष |
| पुरानो प्रविधि र उपकरण | सुरक्षा उपकरणहरू (स्क्यानर) पुराना, अविश्वसनीय र अन्तर्राष्ट्रिय मानकअनुसार अपर्याप्त छन्। मर्मत र प्रतिस्थापन नहुँदा जोखिम पत्ता लगाउने क्षमता कमजोर बनेको छ। |
| कमजोर समन्वय | इमिग्रेशन, प्रहरी, सिविल एविएसन, र निजी सुरक्षा कम्पनीहरूबीच सहकार्य र सूचना आदानप्रदान अत्यन्त न्यून छ, जसले आकस्मिक स्थितिमा प्रतिकार क्षमतामा सीधा प्रभाव पारेको छ। |
| प्रवेश नियन्त्रणमा कमजोरी | विमानस्थलमा प्रवेश–नियन्त्रण प्रणाली कडा नहुनु, सीमित सीसीटीभी निगरानी र संवेदनशील क्षेत्रहरूमा अनधिकृत आवत–जावत रोक्ने प्रबन्ध कमजोर हुनु ‘गम्भीर सुरक्षा खाडल’ हुन्। |
| प्रक्रिया र तालिम | धेरै सुरक्षा प्रक्रियाहरू कागजी अभ्यासमा सीमित छन्। सुरक्षाकर्मीको नियमित तालिम व्यवस्थापन नहुनु र वास्तविक काममा दक्ष जनशक्ति अभाव हुनु मुख्य समस्या हो। |
उच्चस्तरीय समितिले राष्ट्रिय सुरक्षाको संवेदनशीलतालाई मध्यनजर गर्दै विमान सुरक्षा प्रणालीलाई सुदृढ पार्न सरकारलाई तत्काल तथा ठोस कदम चाल्न आग्रह गरेको छ।
समितिका मुख्य सिफारिसहरू:
विमान सुरक्षा प्रणालीलाई आधुनिकिकरण गर्न नयाँ प्रविधिहरू भित्र्याउने।
अन्तरसंस्था समन्वय सुदृढ गर्न प्रभावकारी संयन्त्र निर्माण गर्ने।
सबै विमानस्थलमा एकीकृत सुरक्षा मापदण्ड लागू गर्ने।
सुरक्षाकर्मीको क्षमता अभिवृद्धिका लागि नियमित र स्तरीय तालिम व्यवस्थापन गर्ने।
जिवनशैली, ताजा समाचार, देश, बागमती प्रदेश, लोकप्रिय
निश्ची अचार: सानो प्रयासबाट राष्ट्रिय पहिचान १ वर्ष अगाडि
