नेपालको विमान सुरक्षा प्रणालीमा ‘गम्भीर सुरक्षा खाडल’: सिन्हा समितिको प्रतिवेदन, आईसी–८१४ पछिका चुनौती कायमै

काठमाडौँ: पूर्व न्यायाधीश अनिलकुमार सिन्हाको नेतृत्वमा गठित उच्चस्तरीय समितिले नेपालको नागरिक उड्डयन सुरक्षा (विमान सुरक्षा) प्रणाली वर्षौँदेखि शिथिल अवस्थामा रहेको र सुरक्षा संरचनाहरूमा ‘गम्भीर सुरक्षा खाडल’ रहेको निष्कर्षसहितको प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको छ। प्रतिवेदनले सुरक्षा सुधारका लागि गरिएका प्रयासहरूको प्रभावकारी कार्यान्वयन नहुँदा देशका प्रमुख विमानस्थलहरूमा जोखिम उच्च रहेको स्पष्ट पारेको छ।

सुधारका योजना, कार्यान्वयन शून्य

समितिको मूल्यांकनअनुसार, सन् १९९९ को आईसी–८१४ विमान अपहरणको घटनापछि नेपालले सुरक्षा सुधारका धेरै महत्त्वाकांक्षी योजनाहरू बनाएको थियो। तर, ती योजनाहरू दीर्घकालीन तथा संस्थागत रूपमा अगाडि नबढेको कारण आज पनि चुनौतीहरू उस्तै छन्।

सिन्हा समितिको निष्कर्ष छ: “आईसी–८१४ अपहरणपछि देखिएका चुनौतीहरू आज पनि उस्तै छन्, किनकि सुधारका सबै प्रयासहरू दीर्घकालीन तथा संस्थागत रूपमा अगाडि बढेनन्।”

प्रतिवेदनले औँल्याएका प्रमुख कमजोरीहरू

प्रतिवेदनले प्रविधि, जनशक्ति, संरचना, र समन्वयका क्षेत्रमा निम्न महत्त्वपूर्ण कमजोरीहरू देखाएको छ:

सरकारलाई तत्काल ठोस कदमको आग्रह

उच्चस्तरीय समितिले राष्ट्रिय सुरक्षाको संवेदनशीलतालाई मध्यनजर गर्दै विमान सुरक्षा प्रणालीलाई सुदृढ पार्न सरकारलाई तत्काल तथा ठोस कदम चाल्न आग्रह गरेको छ।

समितिका मुख्य सिफारिसहरू:

• विमान सुरक्षा प्रणालीलाई आधुनिकिकरण गर्न नयाँ प्रविधिहरू भित्र्याउने।

• अन्तरसंस्था समन्वय सुदृढ गर्न प्रभावकारी संयन्त्र निर्माण गर्ने।

• सबै विमानस्थलमा एकीकृत सुरक्षा मापदण्ड लागू गर्ने।

• सुरक्षाकर्मीको क्षमता अभिवृद्धिका लागि नियमित र स्तरीय तालिम व्यवस्थापन गर्ने।