रेमिट्यान्समा कीर्तिमान, असोजमा मात्रै भित्रियो दुई खर्ब

काठमाडौँ — विदेशमा रहेका नेपालीले पठाउने रेमिट्यान्स (विप्रेषण) ले कीर्तिमान बनाएको छ। चालु आर्थिक वर्षको असोज महिनामा मात्रै २ खर्ब १ अर्ब २२ करोड रुपैयाँ रेमिट्यान्स भित्रिएको छ, जुन मासिक रूपमा हालसम्मकै उच्च हो। यसअघि २०८२ असारमा १ खर्ब ८९ अर्ब ११ करोड रुपैयाँ रेमिट्यान्स भित्रिएको थियो।

नेपाल राष्ट्र बैंकले आइतबार सार्वजनिक गरेको मासिक प्रतिवेदनअनुसार:

• तीन महिनाको कुल विप्रेषण: साउन–असोजसम्म कुल ५ खर्ब ५३ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ रेमिट्यान्समार्फत भित्रिएको छ।

• वृद्धि दर: गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा चालु आर्थिक वर्षको तीन महिनामा रेमिट्यान्स ३५.४ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। गत वर्ष सोही अवधिमा ४ खर्ब ७ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ भित्रिएको थियो।

• अमेरिकी डलरमा: अमेरिकी डलरमा विप्रेषण आप्रवाह २९.२ प्रतिशतले वृद्धि भई ३ अर्ब ९४ करोड पुगेको छ।

✈️ वैदेशिक रोजगारीमा जानेको संख्यामा अत्यधिक वृद्धि

समीक्षा अवधिमा वैदेशिक रोजगारीमा जानेको संख्या अत्यधिक बढ्दा रेमिट्यान्समा सकारात्मक प्रभाव देखिएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ:

📉 तरलताको चाप र अर्थतन्त्रको ‘डाउनवार्ड साइकल’

रेमिट्यान्स भित्रिने क्रम बढे पनि, आन्तरिक माग र उपभोग कम हुँदा मुलुकमा तरलताको बाढी आएको राष्ट्रिय योजना आयोगका पूर्वसदस्य डा. प्रकाशकुमार श्रेष्ठले बताए।

• चक्र: बढी मानिस विदेशिँदा उपभोग कम भयो, जसले माग कम गर्‍यो। माग कम भएपछि उत्पादन र रोजगारी सिर्जना हुन सकेन, जसले गर्दा वैदेशिक रोजगारीमा जानेको संख्या थप बढ्यो। श्रेष्ठले यसलाई अर्थतन्त्रको ‘डाउनवार्ड साइकल’ भनेका छन्, जसले आन्तरिक उत्पादन र रोजगारी सिर्जना हुने अवस्था नरहेको देखाउँछ।

• निजी क्षेत्रको आत्मविश्वास: जेन–जी आन्दोलन र राजनीतिक अस्थिरताका पछिल्ला घटनाक्रमले निजी क्षेत्रको आत्मविश्वास घटाएको र उनीहरू ‘पर्ख र हेर’ को अवस्थामा रहेको श्रेष्ठको भनाइ छ।

✅ शोधनान्तर र विदेशी मुद्रा सञ्चिति बचतमा

रेमिट्यान्स र निर्यातमा भएको वृद्धिका कारण शोधनान्तर स्थिति र विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा पनि सकारात्मक प्रभाव परेको छ:

• शोधनान्तर स्थिति: चालु आर्थिक वर्षको तीन महिनामा शोधनान्तर स्थिति २ खर्ब ६४ अर्ब ३ करोड रुपैयाँले बचतमा देखिएको छ। गत वर्ष सोही अवधिमा यो १ खर्ब ८४ अर्ब ९९ करोड रुपैयाँले बचतमा थियो।

• विदेशी मुद्रा सञ्चिति: साउन–असोज मसान्तसम्म कुल २९ खर्ब ७९ अर्ब रुपैयाँ बराबर विदेशी मुद्रा सञ्चिति रहेको छ, जुन गत असार मसान्तको तुलनामा ११.३ प्रतिशतले बढेको हो।

• आयात धान्ने क्षमता: हालको सञ्चितिले अहिलेकै आयातलाई आधार मान्दा १९.९ महिनाको वस्तु र १६.४ महिनाको वस्तु तथा सेवा आयात धान्न पर्याप्त रहने राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।

📊 मुद्रास्फीति ऋणात्मक

• वार्षिक विन्दुगत उपभोक्ता मूल्य वृद्धिदर (मुद्रास्फीति): गत असोज महिनामा मुद्रास्फीति १.४७ प्रतिशत छ। अघिल्लो वर्ष सोही महिनामा यो ४.८२ प्रतिशत थियो।

• खाद्य तथा पेय पदार्थ समूहको मुद्रास्फीति २.५४ प्रतिशतले ऋणात्मक रहेको छ।